Telefonda devrimi Türkler yapacak
Türk bilim adamlarının önderliğinde başlatılan üç boyutlu telefon
(3DPHONE) projesi, cep telefonlarıyla görüntülerin üç boyutlu
aktarılmasına olanak sağlayacak.
Yeni nesil teknolojide, cep telefonuyla konuşan kişiler birbirlerini
aynı ortamdaymış gibi üç boyutlu görebilecekler. Aynı zamanda bu
görüşmeler, üç boyutlu fotoğraf ve video olarak da kaydedilebilecek.
Üç Boyutlu Telefon Projesi Koordinatörü Bilkent Üniversitesi Bilgisayar
Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Tolga Çapın, günümüz
mobil telefon teknolojisinin her yerde kullanılabilen ve erişilebilen
bir seviyeye geldiğini, multimedya mesajlaşmaların, cep
televizyonlarının ve taşınabilir bir aygıttan yapılan video konferans
teknolojisinin her geçen gün geliştiğini anlattı.AB 7. Çerçeve Programı
(ÇP) kapsamına alınan ve çalışmaları üç yıl sürecek Üç Boyutlu Telefon
projesinde, gelecek nesil telefonlar için günümüzde kullanılanlardan
çok farklı bir telefon prototipi geliştirmeyi hedeflediklerini dile
getiren Çapın, yeni teknolojiyi şöyle anlattı:''Bu telefonda üçüncü
boyut için gözlük takmadan ekrana baktığımızda üç boyutlu resimler,
videolar ve görüntüler sanki ekran dışına çıkıyormuş gibi görünecek.
Telefon üzerindeki her şey üç boyutlu olacak. Telefonun arkasında
birden fazla kamera bulunacak, üç boyutlu fotoğraf ve video çekimleri
yapılabilecek. Geliştirilecek teknolojiler sayesinde, kullanıcılar aynı
ortamdaymış gibi cep telefonlarıyla üç boyutlu videolu telefon
konuşması yapabilecek, üç boyutlu fotoğraf ve video çekebilecek, cep
telefonu uygulamalarıyla üç boyutlu etkileşimde bulunabilecek.''
4. NESİL PROTOTİPİ
Üçüncü boyutun, son yıllarda gittikçe küçülen cep telefonlarının çok
daha gelişmiş ve çok farklı bir şekilde kullanılmasını sağlayacağına
işaret eden Çapın, ''Bu telefonu, şu anda yeni piyasaya sürülmeye
başlanan 3. Nesil telefonların ötesinde, ileri 4. Nesil telefon
prototipi olarak düşünebiliriz'' dedi.
Çapın, projenin kendi alanında dünyada bir ilki başlattığına dikkati
çekerek, projenin Bilkent Üniversitesi Koordinatörlüğünde Almanya,
Fransa, İspanya, Finlandiya, Macaristan'dan araştırma kuruluşları ve
şirketlerin katılımıyla yürütüleceğini kaydetti. Projenin bütçesinin 5
milyon avro olduğunu anlatan Çapın, proje ortakları arasında
''İspanya'nın ve dünyanın en büyük cep telefon operatörlerinden birisi
olan Telefonica, MP3 ve DVD'lerde kullanılan teknolojilerin mimarı
Fraunhofer, yeni nesil medya servisleri alanında en başarılı KOBİ
şirketlerinden birisi olan Streamezzo, üç boyutlu holografik ekran
üreticisi Holografika ve Finlandiya'nın en iyi üniversitelerinden biri
olan Helsinki Üniversitesi'nin'' yer aldığını söyledi. Çapın, cep
telefonu üreticisi Nokia'nın da projeyi detaylı şekilde izleyeceğini ve
geliştirilecek çözümlerin ileri nesil telefonlarda muhtemel kullanımı
için ergonomik testler yapacağını anlattı.
3 BOYUTLU TV PROJESİNDEN ÇIKTI
Bilkent Üniversitesi'nin de 3 yıl önce AB 6. ÇP kapsamında başlattığı
üç boyutlu televizyon projesinde edindiği altyapının bu projeye destek
sağlayacağını ifade eden Çapın, projenin Türkiye ve Avrupa için önemini
şu sözleriyle ifade etti:
''Geliştirilecek sistemin ve patentlerin mobil teknoloji alanında etkin
şirketlere lisanslanması, Türk bilim ve teknolojisinin gelişimi için
önemli bir fırsat olacak. Ayrıca bu proje ile Avrupa, rakipleri ABD ve
Japonya'ya karşı önemli bir üstünlük sağlamış olacak. Çünkü bu tür bir
üç boyutlu telefon projesi dünyada bir ilk olup diğer devletlere de
yeni ufuklar açacak. Proje kapsamında geliştirilecek patentlerin Sony,
Samsung gibi şirketlerin geliştireceği teknolojilere karşı rekabet
etmesi bekleniyor.
Ayrıca, projenin koordinatörlüğünü ve teknik yönetimini Bilkent
Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nün üstlenmiş olması önemli
bir unsur. Bu sayede, Türkiye'nin 4. Nesil mobil telefonları alanında
dünya çapında bir yer edinmesi hedefleniyor.''Projede, üç boyutlu
telefon prototipi üretimi için bütünsel bir çözüm planlandığını
belirten Çapın, bunun için de günümüzdeki mobil teknolojisinin
sınırlarının zorlanacağını, yeni teknolojilerin geliştirileceğini ve
kullanıcıya yepyeni bir deneyim yaşatılacağını dile getirdi.
Çapın, proje kapsamında üç boyutlu oyunlar ve sanal gerçeklik ortamları
gibi eğlence uygulamalarından üç boyutlu harita uygulamalarına kadar
pek çok teknolojinin gelişmesine de fırsat yaratılacağını belirtti.
HOLOGRAFİK TV'NİN ÖNDERİ PROF. DR. ONURAL DA PROJEDE
AB 6. Çerçeve Programları kapsamında 180 araştırmacının katıldığı üç
boyutlu TV projesinin Koordinatörü Bilkent Üniversitesi Elektrik ve
Elektronik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Onural da,
3DPHONE projesinde görev alıyor.
Onural, projenin 3 boyutlu telefonun baştan sona çekim, iletim ve
gösterimini kapsadığını ifade ederek, ''3 boyutlu TV projesinin
amaçlarından biri de bir taraftan 3 boyutlu görüntüler elde ederken,
bir taraftan da proje sonuçlarını uygulayabileceğimiz yeni teknolojiler
yaratmaktı. 3 boyutlu telefon projesi de bu anlamda 3 boyutlu
televizyon projesinden çıkan 10'a yakın projeden biri'' dedi.
TÜBİTAK NE DİYOR?
TÜBİTAK 7. ÇP Ulusal Koordinatörü Hüseyin Güler ise AB 7. Çerçeve
Programı'nın, Türk şirketlerine Avrupa'nın Ar-Ge Kulübüne giriş hakkı
sunduğunu belirterek, 7. ÇP'nin katkılarının farklı alanlarda görülmeye
başlandığını ifade etti.
Türk kuruluşlarının, 7. ÇP kapsamındaki ''Üç Boyutlu Telefon'' projesi
gibi pek çok projede kendilerini Avrupa'da kabul ettirmeye başladığını
vurgulayan Güler, yurt dışındaki beyin göçünü tersine çevirmeye yönelik
fondan İsrail'den sonra en çok yararlanan ülkenin Türkiye olduğunu
söyledi. Türkiye'nin 7. ÇP'de bir önceki programa göre daha başarılı
olduğunu, 2013 yılına kadar sürecek programın ilk yılında sağlanan
fonun da 20 milyon avroyu bulabileceğini ifade eden Güler, Türkiye'nin
katıldığı ve hazırladığı projelerin kalitelerinin artmasındaki en
önemli faktörün, TÜBİTAK'ın 7. ÇP konusunda gerçekleştirdiği proje
hazırlama eğitimleri ve kuruluşlarla yapılan bire bir çalışmalar
olduğunu dile getirdi.